• Thiếu nguyên liệu: vẫn còn đó nỗi lo


    Với mức thuế suất NK dao động từ 12-18% như hiện nay khiếnDN bị treo nợ thuế với số tiền rất lớn cũng như thêm nhiều phiền toái từ thủtục hải quan đặc biệt là thủ tục thanh lý thuế và hoàn thuế làm hạn chế DN NKnguyên liệu để chế biến XK, khi mà hầu hết các loại nguyên liệu thủy sản thuộcnhóm này hiện thiếu trầm trọng do nguyên liệu trong nước không đáp ứng đủ chongành công nghiệp chế biến XK. Đặc biệt là các mặt hàng tôm, thủy sản khai thácnhư cá ngừ, nhuyễn thể (mã HS 0306 và 0307) hiện nay đang chịu áp lực lớn vềnguồn nguyên liệu.


    Việt Nam hiện đang là một trong 10 nước có giá trị thủy sảnXK thủy sản hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, từ nhiều năm nay, thủy sản Việt Namluôn gặp phải tình trạng thiếu nguyên liệu sản xuất, đặc biệt là thủy sản khaithác và tôm nguyên liệu, trong khi nguồn cung cầu nguyên liệu cá tra luôn khôngổn định.
    Tình hình bất ổn trên Biển Đông gần đây đã phần nào hạn chếlượng tàu cá ra khơi khai thác thủy sản, cùng với việc các thương nhân TrungQuốc tăng cường gom hàng thủy sản ngay ngoài biển cũng như tới tận các bến cávà cảng cá trên đất liền của nước ta, thu mua với giá cao để tranh giành với DNViệt Nam khiến cho nguồn nguyên liệu thủy sản khai thác vốn đã hạn chế nay lạicàng gay gắt hơn. Nhiều DN than phiền rằng, tìm nhà NK để xuất hàng còn dễ hơnkiếm được một bạn hàng cung cấp nguyên liệu.
    Trong khi đó tại ĐBSCL, mặc dù có tới 600.000 ha nuôi tômcho sản lượng trên 1 triệu tấn tôm mỗi năm nhưng các DN chế biến tôm trong khuvực vẫn rơi vào cảnh thiếu nguyên liệu trầm trọng tuy “sống” giữa vựa tôm! Căngthẳng về nguồn cung tôm nguyên liệu liên tục diễn ra, đặc biệt vào những thờiđiểm đầu và cuối năm, tình trạng thiếu nguyên liệu chế biến “tăng nhiệt” đếnmức ”báo động”! Và cũng như các loại nguyên liệu thủy sản khác, tôm nguyên liệucũng không thoát khỏi “tầm ngắm” của các thương lái Trung Quốc. Họ có mặt từ”ải Nam Quan đến mũi Cà Mau” để mua tôm của người dân Việt Nam. Vì vậy mà ngaycả thời điểm chính vụ tôm, các DN cũng không thể tìm đủ nguyên liệu để sản xuấtmặc dù giá nguyên liệu luôn trong tình trạng tăng nhanh hơn giá XK! Hơn nữa,trong năm nay, tình trạng thiếu hụt tôm nguyên liệu còn diễn ra trầm trọng hơndo ảnh hưởng của thời tiết khí hậu khắc nghiệt cũng như dịch bệnh tôm xảy ra vàlây lan trên diện rộng. Vì vậy, thời điểm này tuy đang là chính vụ tôm nhưngnhiều nhà máy chế biến vẫn phải hoạt động “cầm chừng”, chưa chạy hết công suấtthiết kế.
    Ngoài nguồn nguyên liệu cho chế biến thủy sản được cung cấpchủ yếu từ sản lượng nuôi trồng và khai thác trong nước, những năm gần đây, để"chữa cháy" cho các hợp đồng XK đã ký cũng như để đảm bảo hoạt độngsản xuất của nhà máy, tạo công ăn việc làm cho người lao động nên nhiều DN đãphải dựa vào nguồn nguyện liệu thủy sản NK từ nước ngoài.
    Số liệu Hải quan cho thấy, đến nay Việt Nam đã NK nguyênliệu thủy sản từ trên 70 nước và vùng lãnh thổ, trong đó NK để sản xuất XKchiếm 70 – 85% giá trị NK. Từ năm 2001 - 2004, giá trị NK đạt khoảng 90 - 100triệu USD/năm và từ năm 2005 - 2008, giá trị NK tăng lên, đạt khoảng 200 - 300 triệu USD/năm. Đến năm 2010, khốilượng nguyên liệu thủy sản NK là 130,2 nghìn tấn, trị giá 325,375 triệu USD.Các nguồn cung cấp nguyên liệu thủy sản chính cho Việt Nam là Nhật Bản, ASEAN,Đài Loan, Hàn Quốc, Mỹ...  Như vậy, nếuso sánh với giá trị XK đạt trên 5 tỷ USD thì với khoảng 300 triệu USD NK nguyênliệu thủy sản mỗi năm, việc NK nguyên liệu để chế biến XK không ảnh hưởng tớisản xuất trong nước.
    Là nước XK thủy sản lớn thứ 4 thế giới nhưng các DN chế biếnthủy sản trong nước lại thường xuyên đối mặt với tình trạng thiếu nguyên liệusản xuất và câu chuyện “xuất cứ xuất, nguyên liệu cho sản xuất trong nước thiếucứ thiếu”, là nghịch cảnh diễn ra từ nhiều năm nay của ngành thủy sản nước nhà.Theo điều tra mới đây của VASEP, gần 90% số DN làm hàng hải sản trả lời phiếuđiều tra cho biết, họ đang có nhu cầu NK nguyên liệu hải sản cho chế biến XK,và số DN chế biến tôm có nhu cầu NK tôm chân trắng và tôm sú là tương đươngnhau. Hầu hết DN đều có ý kiến cho rằng mức thuế NK nguyên liệu thủy sản hiệntại là cao và đề xuất giảm xuống 0% nhằm giảm bớt những khó khăn, tạo nguồn nguyênliệu dồi dào để DN chủ động tăng cường đẩy mạnh chế biến XK, phấn đấu hoànthành mục tiêu Chính phủ giao là XK thủy sản đạt 6,5 - 6,7 tỷ USD vào năm 2015và 8 tỷ vào năm 2020

    Vasep
  • 0 comments:

    Post a Comment